Các bệnh đồng mắc ở bệnh nhân Phổi tắc nghẽn mạn tính COPD

Trên thế giới, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Tuy nhiên, mối nguy hại của bệnh không còn chỉ riêng ở phổi mà thực chất là ở toàn thân với những biểu hiện bệnh lý ở nhiều cơ quan khác nhau như các bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa – đái tháo đường, ung thư, rối loạn trầm cảm… Chúng được gọi là các bệnh đồng mắc.

Bệnh đồng mắc ở bệnh nhân COPD gồm các bệnh sau:

1.  Các bệnh tim mạch

1.1.  Bệnh mạch vành do xơ vữa động mạch.

Là bệnh thường gặp ở người bệnh COPD do có cùng các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, tuổi cao… Tỷ lệ bệnh mạch vành ở bệnh nhân COPD ổn định là 15-25%, và ở những trường hợp COPD nhập viện là 20-36%. Tử vong do bệnh mạch vành ở bệnh nhân COPD nhập viện là 12-37%, tùy theo từng nghiên cứu.

 

1.2.  Bệnh tim thiếu máu cục bộ.

Thường găp ở người bệnh COPD, nhưng hay bị bỏ sót và vì thế còn chẩn đoán dưới mức. Nguyên nhân là do hậu quả bệnh mạch vành để lại, do xơ vữa động mạch, tình trạng thiếu oxy mạn tính ở những trường hợp nặng gây nên.

 

1.3.  Suy tim.

Tỷ lệ suy tim trái khoảng 20-30% trong số người bệnh COPD chưa được chẩn đoán từ trước. Tuy nhiên, chẩn đoán suy tim ở người bệnh COPD thường bị bỏ qua vì sự trùng lặp về triệu chứng. X quang ngực cũng khó phát hiện do chỉ số tim/ngực bị ảnh hưởng bởi tình trạng khí phế thũng phổi, cung thất trái có thể bị che lấp do thất phải giãn. Siêu âm khó xác định được cửa sổ do tình trạng khí phế thũng.

 

1.4  Rối loạn nhịp tim

Là bệnh thường gặp ở người bệnh COPD. Tử vong do rối loạn nhịp tim gặp khoảng 8% trong số người bệnh COPD nhập viện. Các rối loạn nhịp trên thất rất phổ biến, trong đó, rung nhĩ là rối loạn nhịp hay gặp nhất và chủ yếu trong các đợt cấp. Các rối loạn nhịp sẽ làm nặng thêm các triệu chứng của COPD. Điện tâm đồ thường quy phát hiện hạn chế các trường hợp rối loạn nhịp tim (20-30%), trong khi sử dụng Holter ghi điện tim liên tục 24 giờ thì có thể phát hiện 84-91% trường hợp có rối loạn nhịp.

 

1.5  Tăng áp động mạch phổi và tâm phế mạn

Chẩn đoán tăng áp động mạch phổi khi áp lực động mạch phổi trung bình trên  20 mmHg khi nghỉ ngơi và/ hoặc trên 30 mmHg khi gắng sức ở bệnh nhân lớn, lâu dài sẽ ảnh hưởng đến tim phải và tiến triển thành tâm phế mạn. Tỷ lệ tăng áp động mạch phổi ở người bệnh COPD khoảng 35-50%. Bệnh nhân có biểu hiện khó thở, nặng ngực, xung huyết màng tiếp hợp, phù chân, tùy theo mức độ tăng áp động mạch phổi và tình trạng suy tim phải

 

   1.6 Cứng động mạch và tăng huyết áp

Bệnh cứng động mạch tăng ở người bệnh COPD so với người bình thường kể cả hút thuốc lá hay không. Cứng động mạch là hậu quả của bệnh lý mạch máu, là yếu tố dự báo cho các biến cố tim mạch. Có thể đánh giá bằng các phương pháp không xâm nhập như đo vận tốc sóng mạch động mạch chủ hoặc đo áp lực động mạch quay. Cứng động mạch có thể làm tăng huyết áp hệ thống và tăng nguy cơ bệnh mạch vành ở người bệnh COPD.

 

2.  Thiếu máu

Thiếu máu ở người bệnh COPD tăng (15-30%), đặc biệt là những trường hợp nặng, trái với tình trạng đa hồng cầu đã được mô tả trong y văn trước đây. Thiếu máu sẽ làm tăng tình trạng khó thở, giảm chất lượng cuộc sống, và là yếu tố dự báo độc lập nguy cơ tử vong. Đặc điểm thiếu máu thường là đẳng sắc, hồng cầu bình thường, đặc trưng của các bệnh viêm mạn tính và do hậu quả của tình trạng kháng erythropoietin.

 

3.  Loãng xương

Tỷ lệ loãng xương và giảm mật độ xương ở người bệnh COPD là rất cao, ngay cả ở mức độ nhẹ của bệnh. Nghiên cứu TORCH (Toward Revolu- tion in COPD Health) thấy có hơn 50% trường hợp có biểu hiện loãng xương, đặc biệt ở nam cao hơn ở nữ.

 

Liên quan giữa loãng xương và COPD chưa hiểu biết đầy đủ, tuy nhiên dùng corticoid toàn thân ở bệnh nhân có nhiều đợt cấp cũng cần được lưu ý đánh giá. Vì vậy, ảnh hưởng của sử dụng lâu dài corticoid dạng hít đến loãng xương vẫn còn bàn cãi.

 

4.  Đái tháo đường

Đái tháo đường ở người bệnh COPD tăng 1,5 đến 1,8 lần, ngay cả ở giai đoạn nhẹ. Nguyên nhân chưa được hiểu biết đầy đủ, có thể do đáp ứng viêm hệ thống, các cytokine tiền viêm gồm TNF-α và IL-6, gây kháng insulin bằng cách ngăn truyền tín hiệu qua thụ thể insulin. Liên quan đến điều trị, cho đến nay không có bằng chứng liên quan giữa dùng corticoid hít kéo dài và đái tháo đường.

 

Vì vậy, điều trị đái tháo đường ở người bệnh COPD không có gì thay đổi. Tuy nhiên ở những bệnh nhân COPD mức độ nặng, không khuyên giảm BMI <21kg/m

 

5.  Ung thư phổi

Người bệnh COPD có thể gặp ung thư phổi gấp 3-4 lần bệnh nhân không hút thuốc lá và có chức năng phổi bình thường. Ung thư phổi là nguyên nhân tử vong thường thấy ở người bệnh COPD (5- 33%), các ung thư tế bào nhỏ và tế bào vảy hay gặp hơn ung thư biểu mô tuyến. Ung thư phổi cũng thường gặp ở người bệnh COPD mà trong tiền sử chưa từng hút thuốc. Ở nữ có thể nguy cơ ung thư phổi cao hơn, có thể do kích thích hormon chuyển hóa các chất gây ung thư trong khói thuốc.

 

6.  Trầm cảm, lo âu

Cơ thể suy yếu khiến bệnh nhân COPD thường bị cô lập và không thể tham gia vào các hoạt động xã hội. Do đó suy mòn và trầm cảm thường gặp ở người bệnh COPD (10-80%)

 

Suy mòn và trầm cảm ít được để ý do các triệu chứng của COPD nên vấn đề về tâm thần thường không được chẩn đoán và không được điều trị trong thực hành lâm sàng.

 

Trầm cảm nếu không được điều trị đều làm kéo dài thời giam nằm viện, tăng tần xuất nhập viện, dẫn đến giảm chất lượng cuộc sống và giảm tuổi thọ.

 

 Như vậy, COPD một bệnh toàn thân. Ngoài các biểu hiện tại phổi còn gặp bệnh lý ở nhiều cơ quan khác nhau, nhất là các bệnh về tim mạch (các bệnh đồng mắc). Chính các bệnh này làm nặng thêm tình trạng của bệnh và góp phần là nguyên nhân gây tử vong ở người bệnh COPD. Do đó, cần phát hiện, điều trị các bệnh đồng mắc cùng với điều trị bệnh chính COPD, giúp đạt hiệu quả quản lý bệnh tốt nhất.

 

Để được chia sẻ kinh nghiệm kiểm soát đờm, ho, khó thở; giảm tái phát Hen suyễn, Viêm phế quản mạn, Phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, liên hệ: Tổng đài tư vấn miễn phí: 1800.0055

Thu Phương 

 

 

* Sản phẩm không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

Cảm nhận khách hàng

Thầy giáo Sài Gòn 65 tuổi và câu chuyện đánh bại Đàm, Ho, Khó thở, COPD

Thầy giáo Sài Gòn 65 tuổi và c...

“Ăn không được, ngủ không được, thở không xong, sống làm gì nữa.” Đó là lời tâm sự của bác Trần Thế San (65 ...

Chấm dứt 40 năm “sống chung” với Đờm, Ho, Khó thở, COPD

Chấm dứt 40 năm “sống chung” v...

“Cứ ho là phải quay lại bệnh viện, tôi bị tắc nghẽn phổi, người như bị ngắt thở, không thể thở nổi.” Bác ...

Tôi đã thoát khỏi nỗi khổ Đờm, Ho, Khó thở

Tôi đã thoát khỏi nỗi khổ Đờm,...

“Ước mơ lớn nhất của tôi là khạc được đờm dễ dàng. Chỉ như vậy thôi mà sao khó khăn quá!” - Bác Cậy (72 ...

Thầy giáo 75 tuổi chỉ cách dứt Đờm (đàm), Ho, Khó thở, COPD

Thầy giáo 75 tuổi chỉ cách dứt...

Phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là căn bệnh phổ biến trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Nguyên nhân ...

Nghe lính già kể chuyện chiến đấu với Đờm ho, Khó thở, COPD

Nghe lính già kể chuyện chiến ...

Nhân buổi gặp gỡ những bệnh nhân đã gắn bó và đặt niềm tin vào sản phẩm suốt 1 thời gian dài, chúng tôi đến ...